ምዕራፍ ፪ ሥልጣን እንዴት እንደሚዋቀር መርምሯል። ይህ ምዕራፍ ግን ጥያቄውን ይገለብጠዋል፦ ዜጋው ለሥርዓቱ ምን ዕዳ አለበት፣ ሥርዓቱስ ለዜጋው ምን ዕዳ አለበት? ይህ የመብትና ግዴታ ግንኙነት ነው።
የዚህ ምዕራፍ ማዕከላዊ ግንዛቤ ቀላል ግን ጥልቅ ነው፦
“እያንዳንዱ መብት በሌላ ሰው ትከሻ ላይ ግዴታ ይጭናል። ስለዚህ ነፃነት ከኃላፊነት ነፃ ሊሆን አይችልም። እንዲሁም — ልታመዛዝነው የማትችለውን መብት፣ ልትከላከለው አትችልም።”
ይህን ምዕራፍ ስታጠናቅቁ የሚከተሉትን የላቁ ብቃቶች ታዳብራላችሁ፦
ጽንሰ-ሀሳባዊ ብቃት፦ ዜግነትን ከኖርማቲቭ (ምን መሆን አለበት?) እና ከኢምፒሪካል (በተግባር ምን ይመስላል?) አንጻር የመለየት፤ እና ስለ መብት ምንነት ያሉትን ሁለት ተቀናቃኝ ንድፈ-ሀሳቦች — የፍላጎት ንድፈ-ሀሳብ (Interest Theory) እና የምርጫ ንድፈ-ሀሳብ (Choice Theory) — የመለየት ብቃት።
የመዋቅር ትንተና ብቃት፦ የካርል ቫሳክን ሦስት ትውልድ መብቶች የመዘርዘር እና ለምን ይህ “የትውልድ” ምደባ የተተቸ እንደሆነ የመከራከር (Wellman)፤ እንዲሁም “አሉታዊ vs. አወንታዊ መብቶች” የሚለው ክፍፍል ለምን በተግባር እንደሚፈርስ የመተንተን ብቃት።
የኃላፊነት ትንተና ብቃት፦ የኸርበርት ሃርትን (H.L.A. Hart) አምስት የኃላፊነት ዓይነቶች የመተግበር፤ ወደ ኋላ የሚመለከት (backward-looking) እና ወደ ፊት የሚመለከት (forward-looking) ኃላፊነትን የመለየት፤ እና “የብዙ እጆች ችግር (problem of many hands)” የተባለውን የጋራ ኃላፊነት እንቆቅልሽ የመግራት ብቃት።
ሕገ-መንግሥታዊ (ኢትዮጵያዊ) ብቃት፦ በኢፌዴሪ ሕገ-መንግሥት የተደነገጉ መብቶችን (አንቀጽ 14–18፣ 29፣ 30፣ 38) የመመደብ፤ የኢትዮጵያን ዜግነት የደም ሐረግ መርህ (jus sanguinis) መሠረት ያደረገ መሆኑን የመረዳት፤ እና ዓለም አቀፍ ስምምነቶች በአንቀጽ 9(4) አማካኝነት የሀገር ውስጥ ሕግ የሚሆኑበትን (monist) ሥርዓት የመተንተን ብቃት።
የግንዛቤ ክህሎት ብቃት፦ ለጥልቀት ያለው አስተሳሰብ (Critical Thinking) እንቅፋት የሆኑትን (ማኅበረሰብ-ተኮርነት፣ ራስ ወዳድነት፣ የጅምላ ፍረጃ፣ አንጻራዊነት፣ የምኞት አስተሳሰብ) እንደ ዘመናዊ የግንዛቤ አድልዎዎች (cognitive biases) የመለየት፤ እና የበጎ ትርጓሜ መርህን (Principle of Charity) በተጨባጭ ኢትዮጵያዊ የዜግነት አጣብቂኞች ላይ የመተግበር ብቃት።
