Kaayyoo: Boqonnaan kun dimookiraasii akka yaada qofaatti osoo hin taane akka sirna aangoo uummataa, daangaa seeraa, itti-gaafatamummaa, qaamolee mootummaa, fi heerawummaa keessatti hojiirra ooluutti ilaala.
Dandeettiwwan xumura boqonnaatti eegaman:
Qabxii wal-dhiibbaa caasaa: Dimookiraasiin sagalee uummataa barbaada; mootummaan immoo murtee dabarsuu fi seera raawwachiisuuf aangoo qindaa’aa barbaada. Aangoon yoo garmalee walitti kuufame abbaa-irrummaa fida; yoo sirnaan hin qindaa’in immoo raawwii mootummaa laaffisa. Boqonnaan kun madaallii kana hordofa.
Caaseffama viidiyoo, barruu LMS, fi gaaffilee madaallii walsimsiisuuf qophaa’e
Ibsa waliigalaa: Dokumantiin kun Boqonnaa 2 fi Boqonnaa 3 keessatti viidiyoo 16 + 16 caaseessa. Tokkoon tokkoon viidiyoo mata-duree, xiyyeeffannoo barnootaa, walsimsiisa barruu/gaaffii, fi daangaa jalqabaa-dhumaa qaba.
Qajeelfama hojii LMS: Gaaffileen tokkoon tokkoon kutaa booda, mata-duree viidiyoo sana keessatti xumurame irratti qofa haa hundaa’an. Viidiyoo walitti makuun, keessumaa kutaa heera, mirgoota heeraa, fi shaakala xumuraa keessatti sync diiguu danda’a.
Boqonnaa Lama: Dimookiraasii fi Bulchiinsa Hubachuu
Kaayyoo: Boqonnaan kun dimookiraasii akka yaada qofaatti osoo hin taane akka sirna aangoo uummataa, daangaa seeraa, itti-gaafatamummaa, qaamolee mootummaa, fi heerawummaa keessatti hojiirra ooluutti ilaala.
Dandeettiwwan xumura boqonnaatti eegaman:
Dimookiraasii hiikuu, ka’umsa isaa ibsuu, fi dimookiraasii kallattii fi bakka-bu’ummaa adda baasuu.
Qajeeltoowwan dimookiraasii Heera RFDI keessatti argaman - birmadummaa uummataa, olaantummaa heeraa, mirga namummaa, sekularizimii, itti-gaafatamummaa, olaantummaa seeraa fi wal-qixxummaa - waliin walqabsiisuu.
Qaamolee mootummaa sadeen, qoqqoodinsa aangoo, fi wal-to’annoo akkamitti humna mootummaa daangessanii mirga lammiilee eegsan ibsuu.
Gosoota mootummaa, sirnoota mootummaa, fi caasaalee mootummaa wal bira qabuun xiinxaluu.
Heerawummaa akka hojii seeraa mootummaa daangessu, mirga eegu, fi iftoomina/itti-gaafatamummaa cimsu hubachuu.
Qabxii wal-dhiibbaa caasaa: Dimookiraasiin sagalee uummataa barbaada; mootummaan immoo murtee dabarsuu fi seera raawwachiisuuf aangoo qindaa’aa barbaada. Aangoon yoo garmalee walitti kuufame abbaa-irrummaa fida; yoo sirnaan hin qindaa’in immoo raawwii mootummaa laaffisa. Boqonnaan kun madaallii kana hordofa.
Kaartaa Walsimsiisa Viidiyoo - Boqonnaa 2 (Viidiyoo 16)
|
Viidiyoo |
Mata-duree |
Bakka gaaffii/barruu LMS itti wal-simu |
|
2.1 |
Maalummaa Dimookiraasii, Seenaa Ka’umsa Isaa fi Hiika Abrahaam Liinkan |
Gaaffiin gabaabaa hiika dimookiraasii, “rule by the people”, fi kutaa sadii hiika Liinkan irratti haa xiyyeeffatu. |
|
2.2 |
Gosoota Dimookiraasii: Kallattii fi Bakka-bu’ummaa |
Gaaffilee lama fayyadami: tokko referendum irratti; tokko bakka-bu’oota filatamanii fi itti-gaafatamummaa irratti. |
|
2.3 |
Qajeeltoowwan fi Duudhaalee Bu’uuraa Dimookiraasii |
Gaaffilee matching, dhugaa/soba, fi fakkeenya qabatamaa irratti hundaa’an haala gaariin ni hojjetu. |
|
2.4 |
Qajeeltoowwan Heera RFDI I: Birmadummaa Uummataa, Olaantummaa Heeraa, Mirga Namummaa fi Adda-baatee Mootummaa fi Amantii |
Gaaffii heera irratti hundaa’e guutuu kanatti hin xumurin; qajeeltoowwan heeraa kun viidiyoo 2.5 keessatti itti fufu. |
|
2.5 |
Qajeeltoowwan Heera RFDI II: Itti-gaafatamummaa, Iftoomina, Olaantummaa Seeraa, Maddoota Seeraa fi Wal-qixxummaa |
Madaalliin qajeeltoowwan Heera RFDI as booda haa dhufu, sababni isaas kutaan heeraa asitti guutuma. |
|
2.6 |
Gufuwwan Dimookiraasii |
Gaaffiin application tokko akka barattoonni gufuu tokko furmaata tokko waliin walqabsiisan gaafachuu qaba. |
|
2.7 |
Bu’uura Mootummaa: Seerummaa, Aangoo fi Humna |
Gaaffii sadarkaa-sadiitti qoodee “seerummaa”, “aangoo” fi “humna” adda baasuu fayyadami. |
|
2.8 |
Maddoota Seerummaa fi Humna Mootummaa |
Haala gabaabaa kenniitii barataan fakkeenya tokko gosa seerummaa isaa adda baasee filatu. |
|
2.9 |
Qoqqoodinsa Aangoo fi Qaama Abbaa-Seerummaa |
Gaaffiin functions of judiciary fi judicial independence irratti xiyyeeffachuu qaba. |
|
2.10 |
Qaama Seera-baastuu: Caasaa Mana Tokko/Mana Lama fi Hojiiwwan Isaa |
HoPR fi HoF wal bira qabuun gaaffii comparison tokko kaa’i. |
|
2.11 |
Qaama Hoji-raawwachiiftuu |
Gaaffii tokko hojii hoji-raawwachiiftuu irratti, tokko immoo itti-gaafatamummaa isaa irratti haa ta’u. |
|
2.12 |
Gosoota Mootummaa: Dimookiraatawaa, Abbaa-irree, Totalitarian fi Oligaarikii |
Scenario classification fayyadami: haala tokko kenni, gosa mootummaa isaa filachiisi. |
|
2.13 |
Sirna Mootummaa I: Paarlaamaa fi Pirezidaantummaa |
Gabatee wal-bira-qabuu LMS keessatti kaa’i; quiz immoo column lama walitti fidu haa ta’u. |
|
2.14 |
Sirna Mootummaa II: Sirna Makiinsaa yookiin Wal-makaa |
Gaaffiin dual executive fi carraa walitti bu’iinsa hoggansaa irratti haa xiyyeeffatu. |
|
2.15 |
Caasaa Mootummaa: Qeenxee, Federaalaa, Giddu-galeessa Irraa Gad Buusuu fi Caasaa Federaalaa Itoophiyaa |
Barruu LMS keessatti mata-dureewwan xixiqqaa fayyadami: qeenxee, decentralization, federaalizimii, seenaa Itoophiyaa, aangoo federaalaa/naannoo. |
|
2.16 |
Heera Mootummaa fi Heerawummaa |
Kun xumura boqonnaa ta’ee synthesis qaba; madaalliin xumuraa boqonnaa viidiyoo kana booda haa dhufu. |
Sadarkaa 1 - Duraa Viidiyoo Barruu Qabsiisaa
Viidiyoowwan jalqabaa ilaaltan dura, dimookiraasiin filannoo qofaan hin xumuramne jedhaa yaadaa. Dimookiraasiin aangoon uummata irraa madduu, seeraan daangeffamuu, mirgi eegamuu, fi qaamoleen mootummaa itti-gaafatamoo ta’uu gaafata. “Uummanni filateera” jechuun qofa dimookiraasii guutuu hin mirkaneessu; gaaffiin guddaan aangoon filannoon argame sun akkamitti daangeffama fi itti gaafatama jedhuudha.
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Dimookiraasiin maal akka ta’e, ka’umsa jecha “Democracy”, muuxannoo Ateensii durii, fi hiika “mootummaa uummataa, kan uummataatiin, kan uummataaf” jedhu ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Gaaffiin gabaabaa hiika dimookiraasii, “rule by the people”, fi kutaa sadii hiika Liinkan irratti haa xiyyeeffatu.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Baga nagaan dhuftan kabajamtoota fi jaallatamtoota daawwatoota keenyaa!”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Mee itti fufna.”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Dimookiraasii kallattii, referendum, dimookiraasii bakka-bu’ummaa, seenaa Roomaa durii, fi gahee bakka-bu’ootaa keessatti itti-gaafatamummaa ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Gaaffilee lama fayyadami: tokko referendum irratti; tokko bakka-bu’oota filatamanii fi itti-gaafatamummaa irratti.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Itti aansee Gosoota Dimookiraasii ilaallaa!”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Daawwatoota keenyaa na hordofaa akka jirtan nan amana. Yaada keessan gaaffilee irratti naaf qoodaa!”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Garaagarummaa qajeeltoo fi duudhaa, birmadummaa uummataa, olaantummaa heeraa, mirga muraasotaa, qoqqoodinsa aangoo, filannoo bilisaa, mirga namummaa, sekularizimii, wal-qixxummaa, ce’umsa nagaa fi sirna paartii baay’ee ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Gaaffilee matching, dhugaa/soba, fi fakkeenya qabatamaa irratti hundaa’an haala gaariin ni hojjetu.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Barnoonni keenyaa kutaan itti aanu immoo qajeeltoowwaan bu'uuraa dimookiraasii irratti xiyyeeffata.”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Kabajamtoota daawwatoota keenyaa, mee amma immoo waa'ee qajeeltoota kanaa irratti gaaffii kana isiniin gaafadha:”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Qajeeltoowwan dimookiraasii Heera RFDI keessatti akkamitti akka calaqqisan ibsa; Keewwata 8, Keewwata 9, Keewwata 10, mirga dubartootaa, mirga daa’immanii fi Keewwata 27 irratti xiyyeeffata.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Gaaffii heera irratti hundaa’e guutuu kanatti hin xumurin; qajeeltoowwan heeraa kun viidiyoo 2.5 keessatti itti fufu.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Qajeeltoota dimookiraasii gurguddoo armaan olii keessaa kanneen hojiirra oolaa jiran irratti fakkeenya qabatamaa addunyaa har'aa keessaa kennuu dandeessuu? Kunis jireenya hawaas-dinagdee fi…”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Kabajamtoota daawwatoota keenyaa: seerri hunda keenyaaf wal-qixa. Mee waa'ee olaantummaa heeraa irratti maaltu isinitti dhaga'ama? Yaada keessan naaf qoodaa!”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Itti-gaafatamummaa fi iftoomina, hordoffii lammiilee, hordoffii seera-baastuu, sakatta’iinsa abbaa-murtii, olaantummaa seeraa, maddoota seeraa shan, fi wal-qixxummaa seera duraa ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Madaalliin qajeeltoowwan Heera RFDI as booda haa dhufu, sababni isaas kutaan heeraa asitti guutuma.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Itti fufna! Kutaan kun immoo waa’ee bilisummaa amantii, itti-gaafatamummaa, iftoominaa fi maddoota seeraa Itiyoophiyaa keessatti argaman bal’inaan ibsa.”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Barannoo keenya itti fufuun gufuwwan dimookiraasii fi qaamolee mootummaa irratti xiyyeeffanna. Haaluma duraaniin gabaabsinee haa ilaallu.”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Wal-qixxummaa dhabuu, garee tokko qofa hirmaachisuu, malaammaltummaa, dhaabbilee laafaa, qoqqoodinsa siyaasaa, hanqina iftoomina filannoo, hiyyummaa, odeeffannoo sobaa, abbaa-irrummaa fi itti-gaafatamummaa laafaa tarreessa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Gaaffiin application tokko akka barattoonni gufuu tokko furmaata tokko waliin walqabsiisan gaafachuu qaba.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Gufuwwan Dimookiraasii”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Mata duree ittii aanun hanga walitti deebinuu turtii gaarii!”
Dimookiraasii akka hayyama uummataa fi daangaa seeraa
Dimookiraasiin “bulchiinsa uummataa” yoo ta’u, sirna aangoo uummata irraa madde fi mirga lammiilee kabajuudha. Garuu aangoon uummata irraa argame yoo seeraan hin daangeffamne, filannoo qofa irratti hirkachuun mirga muraasotaa fi itti-gaafatamummaa laaffisuu danda’a.
Dimookiraasii kallattii fi bakka-bu’ummaa
Dimookiraasii kallattii keessatti lammiileen murtii irratti kallattiin hirmaatu. Dimookiraasii bakka-bu’ummaa keessatti immoo lammiileen bakka-bu’oota filatu. LMS keessatti garaagarummaa kana fakkeenya referendum fi filannoo bakka-bu’ootaa waliin ibsuun barbaachisaadha.
Qajeeltoo fi duudhaa
Qajeeltoowwan dimookiraasii caasaa sirna bulchiinsaa qajeelchu; duudhaaleen immoo haqummaa, kabaja, amanamummaa fi wal-qixxummaa akka seerri hojii irra ooluuf bu’uura naamusaa kennu.
Gufuwwan dimookiraasii
Gufuwwan akka malaammaltummaa, hiyyummaa, qoqqoodinsa siyaasaa fi odeeffannoo sobaa wal irratti dhiibbaa qabu. Kanaaf gaaffiin LMS barattoonni gufuu tokko furmaata tokko waliin walqabsiisuu akka danda’an haa gaafatu.
Sadarkaa 1 - Duraa Viidiyoo Barruu Qabsiisaa
Barannoo kana keessatti gaaffiin ijoo “mootummaan maaliif ajajamuu qaba?” jedhuudha. Humni namoota dirqisiisuu danda’a; seerummaan garuu uummanni aangoo sana akka mirga qabuutti fudhachuu isaa agarsiisa. Kanaaf, aangoo mootummaa hubachuuf seerummaa, authority, power, qaamolee mootummaa fi wal-to’annoo waliin ilaaluun barbaachisaadha.
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Mootummaan maal akka ta’e, seerummaa, aangoo fi humna akkamitti akka walitti dhufan, akkasumas mootummaa abbaa-irree fi mootummaa dimookiraatawaa gidduu garaagarummaa humna itti fayyadama irratti jiru ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Gaaffii sadarkaa-sadiitti qoodee “seerummaa”, “aangoo” fi “humna” adda baasuu fayyadami.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Kabajamtoota daawwatoota keenyaa: baga nagaan walitti deebine!”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Barnoonni keenya itti fufa.”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Mootummoonni seerummaa fi humna isaanii eessaa akka argatan; filannoo dimookiraatawaa, seera-qabeessummaa, seerummaa aadaa, fi amantaa uummataa waliin walqabsiisa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Haala gabaabaa kenniitii barataan fakkeenya tokko gosa seerummaa isaa adda baasee filatu.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Itti aansuu Maddoota mootummoonni seerummaa fi humna isaanii irraa argatan ilaallaa!”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Amma immoo itti aansuu qaamolee mootummaa fi qoodiinsa aangoo waliin haa ilaallu:”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Qoqqoodinsa aangoo, wal-to’annoo, hojii qaama abbaa-seerummaa, bilisummaa abbaa-seeraa, sakatta’iinsa seeraa, falmii hiikuu, heera eeguu, seera hiikuu fi mirga eeguu ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Gaaffiin hojiilee qama seera raawwachiiftu fi bilisummaa qaama seera raawwachiftu irratti xiyyeeffachuu qaba.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Kabajamtoota daawwatoota keenyaa: Mata duree kana kallattiidhaan jalqabuu keenyaa dura gaaffii tokko isiin haa gaafadhuu:”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Kabajamtoota daawwatoota keenyaa qaama abbaa seerummaa ilaachisee ibsa kennamee sirrittii akka hubattan abdiin qaba.”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Seera-baastuu, garaagarummaa ,hojii heeraa, hojii seera baasuu, hojii bakka-bu’ummaa, hojii faayinaansii, hojii to’annoo, fi HoPR/HoF ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: HoPR fi HoF wal bira qabuun gaaffii waldorgomsiisu tokko kaa’i.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Itti aansuu qaama Mootumma isa lammaffaa ilaalla!”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Kabajamtoota daawwatoota keenyaa qaama seera baastuu mootummaa ilaachisee ibsa kennamee sirrittii akka hubattan abdiin qaba.”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Qaama hoji-raawwachiiftuu, gosa nominal/real executive, gahee Ministira Muummee fi Kaabinee, hojii imaammata hojiirra oolchuu, tajaajila mootummaa kennuu, fi itti-gaafatamummaa seera-baastuutti qabu ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Gaaffii tokko hojii hoji-raawwachiiftuu irratti, tokko immoo itti-gaafatamummaa isaa irratti haa ta’u.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Itti aansuu qaama Mootumma isa sadaffaa fi murteessaa ta’e waliin ilaalla!”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Kabajamtoota daawwatoota keenyaa: Qaamolee mootummaa sadeen fi gahee isaanii irraatti hubannoo bal’aa akka argattan abdii qabna!”
Seerummaa, aangoo fi humna
Seerummaan fudhatama uummataa dha; aangoon mirga seera-qabeessa murtee dabarsuu dha; humni immoo dandeettii murtee raawwachiisuu fi amala namoota irratti dhiibbaa gochuu dha. Mootummaan tasgabbaa’aan sadan kana madaalawaa taasisuu qaba.
Qoqqoodinsa aangoo
Qoqqoodinsi aangoo mootummaa laaffisuuf osoo hin taane, aangoon bakka tokkootti akka hin kuufamneef dha. Abbaa-seerummaan mirga eega; seera-baastuun seera baasa fi hoji-raawwachiiftuu to’ata; hoji-raawwachiiftuun immoo imaammata hojiirra oolcha.
HoPR fi HoF
LMS keessatti HoPR fi HoF wal bira qabanii ibsuun barattoonni caasaa seera-baastuu Itoophiyaa sirriitti hubachuuf gargaara.
Sadarkaa 1 - Duraa Viidiyoo Barruu Qabsiisaa
Amma qaamolee mootummaa irraa gara caasaa bal’aatti darbina. Mootummaan dimookiraatawaa, abbaa-irree, totalitarian yookiin oligaarikii ta’uu danda’a; sirni mootummaa paarlaamaa, pirezidaantummaa yookiin wal-makaa ta’uu danda’a; caasaan mootummaa immoo qeenxee yookiin federaalaa ta’uu danda’a.
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Gosoota mootummaa gurguddoo akka humni itti qoodamu, lammiileen akkamitti hirmaatan, fi murtiin akkamitti darbu irratti hundaa’uun wal bira qabee ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Scenario classification fayyadami: Haala tokko kenni, gosa mootummaa isaa filachiisi.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Barannoon keenyaa itti aanu fi baay’ee murteessaa ta’e Gosoota, Sirnaa fi Caasaa Mootummaa (Types, System and Structure of Government) irratti fuulleeffata.”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Mee tokko tokkoon haa ilaallu!”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Sirna paarlaamaa fi sirna pirezidaantummaa, hariiroo qaama seera-baastuu fi hoji-raawwachiiftuu, no-confidence, yeroo murtaa’aa, qoqqoodinsa yookiin walitti makama aangoo ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Gabatee wal-bira-qabuu LMS keessatti kaa’i; gaaffii immoo gabatee lamaan walitti fida.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Sirna Mootummaa Paarlaamaa (Parliamentary System of Government)”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Sirni pirezdaantummaa miidhaa (disadvantages) qaba jettaanii yaadduu? Yoo eeyyee jettan, isaan kam fa’i?”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Sirna pirezidaantii wal-makaa, hoji-raawwachiiftuu lama, filannoo pirezidaantii fi seera-baastuu, dandeettii jijjiiramaa, walitti bu’iinsa pirezidaantii fi ministira muummee, fi walxaxiinsa bulchiinsaa ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Gaaffiin seera raawwachiisftuu fi carraa walitti bu’iinsa hoggansaa irratti haa xiyyeeffatu.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Sirna Mootummaa Makiinsaa ykn Wal-makaa (Hybrid or Mixed Systems of Government)”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Sirna paarlaamaaa waliin wal-bira qabamee yommuu ilaalamu carraan walitti makamuu isaa xiqqaadha.”
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Sirna qeenxee, seenaa caasaa mootummaa Itoophiyaa, amaloota/faayidaa/gufuu sirna federaalaa, aangoo federaalaa fi naannolee, akkasumas caasaa Heera RFDI jalatti jiru ibsa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Barruu LMS keessatti mata-dureewwan xixiqqaa fayyadami: qeenxee, federaalizimii, seenaa Itoophiyaa, aangoo federaalaa/naannoo.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Kabajamtoota daawwatoota keenyaa:”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Jaalatamtoota daawwatoota keenyaa: barnnoonni keenyaa hanga amma sirritti akka ifa isiin ta’ee ni abdanna!”
Gosoota mootummaa
Gosoonni mootummaa aangoon eessa akka jiru, eenyutu murtee akka dabarsu, fi lammiileen hammam hirmaatan irratti adda ba’u.
Sirna paarlaamaa, pirezidaantummaa fi wal-makaa
Sirna paarlaamaa keessatti hoji-raawwachiiftuun seera-baastuutti dhihoo dha; pirezidaantummaa keessatti immoo qoqqoodinsi aangoo cimaadha; sirna wal-makaa keessatti pirezidaantii fi ministira muummee gidduutti qoodinsi aangoo ni uumama.
Qeenxee fi federaalaa
Caasaan qeenxee aangoo wiirtuu irratti walitti qaba; federaalizimiin immoo aangoo heeraan mootummaa federaalaa fi naannolee gidduutti qooda. Itoophiyaa keessatti dhimma saboota, sablammoota fi uummatoota waliin walqabatee dhimma murteessaa dha.
Sadarkaa 1 - Duraa Viidiyoo Barruu Qabsiisaa
Viidiyoon xumuraa boqonnaa kanaa heera mootummaa fi heerawummaa wal bira qaba. Heerri barreeffama seeraa ta’uu danda’a; heerawummaan garuu mootummaa dhugumaan daangaa heeraa keessatti hojjachiisuu, mirga eeguu, fi aangoo seeraan to’achuu dha.
Xiyyeeffannoo Barnootaa: Heera mootummaa fi heerawummaa adda baasa; mootummaa daangeffame, olaantummaa seeraa, mirga dhuunfaa, loogii ittisuu, iftoomina fi itti-gaafatamummaa waliin walqabsiisa.
Walsimsiisa Barruu/Gaaffii: Kun xumura boqonnaa ta’ee synthesis qaba; madaalliin xumuraa boqonnaa viidiyoo kana booda haa dhufu.
Daangaa walsimannaa - Jalqaba: “Amma gara qabxii dhumaa boqonnaa kanatti dabarra. Innis Heera Mootummaa fi Heerawummaa (Constitution and Constitutionalism) irratti xiyyeeffata.”
Daangaa walsimannaa - Xumura: “Boqonnaa itti aanuun hanga walitti deeibnuutti turtii Gaarii!”
Synthesis boqonnaa
Dimookiraasii, qaamolee mootummaa, qoqqoodinsa aangoo, federaalizimii fi heerawummaan walitti hidhamanii bulchiinsa gaarii uumu. Xumura LMS keessatti barattoonni akka kana walitti fidanii deebisan qopheessi.
